Apartman yaşamında en çok tartışılan konular arasında ortak alanların masrafları yer alıyor. Türkiye’deki 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. maddesi, bu konuda net bir hüküm getiriyor: Hiçbir kat maliki, “ben bu alanı kullanmıyorum” diyerek gider payını ödemekten kaçınamaz.
Asansör Harcamaları: Giriş katında yaşayan daire sakinleri bile asansörün bakım ve onarım masraflarına katılmak zorundadır.
Otopark Ücretleri: Araç sahibi olmasanız ya da otoparkı kullanmasanız bile, bu alanın bakım ve işletme giderleri tüm kat maliklerine aittir.
Kira Sorumluluğu: Aidat ödemelerinde asıl sorumlu her zaman kat maliki (ev sahibi) olup, kanun kiracıyı da “müştereken ve müteselsilen” sorumlu tutar. Kiracının ödemediği aidat borcundan sorumluluğu, yalnızca ödediği kira miktarı ile sınırlıdır. Kiracı tarafından yapılan aidat ödemeleri, kira borcundan düşülerek ev sahibine aktarılır; eğer aidat borcu kirayı aşarsa, fazlalık doğrudan ev sahibinden talep edilir.
Çatı ve Dış Cephe Sorumluluğu: Apartmanın çatı ve dış cephesi gibi temel yapı unsurları tüm maliklerin ortak mülkleri arasındadır. Çatıdan su sızması gibi durumlarda, en alt kattaki daire de dahil tüm malikler arsa payı oranında masraflara katılmak zorundadır. Bina dış cephesinin korunması ve enerji tasarrufu için yapılan mantolama giderleri de kat malikleri kurulu kararıyla ortak olarak karşılanır.
Lüks Harcamalar: Eğer apartmanda yapılması planlanan yenilikler (örneğin lüks dekorasyon veya isteğe bağlı eklemeler) çok maliyetliyse ve binanın işleyişi için zorunlu değilse, buna itiraz eden malikler bu giderleri ödemekle yükümlü değildir. Ancak bu yenilikten faydalanmak istediklerinde, paylarına düşen miktarı ödeyerek dahil olabilirler.
Ev İçindeki Bakım: İç mekandaki basit boya-badana işleri kiracının sorumluluğundadır; ancak bina dış cephesi ve koridorlar ev sahibinin yükümlülüğündedir. Zamanla oluşan doğal aşınma ve yıpranmalardan kiracı sorumlu tutulamaz; dolayısıyla yalnızca rengin solması nedeniyle kiracıdan boya parası talep edilemez.
İzin Gerektiren Tadilatlar: Balkon kapama ya da dış cepheyi etkileyen tadilatlar için kat maliklerinin en az 4/5’inin yazılı izni gereklidir. İzinsiz yapılan işlemler, komşuların şikayeti üzerine eski haline döndürülebilir.
Ödeme Yapılmadığında Ne Olur? Yönetim planına veya kanuna aykırı olarak giderlerini ödemeyenler için süreç oldukça sert işliyor. Yönetici ya da diğer kat malikleri, borcunu ödemeyen kişi hakkında icra takibi başlatma hakkına sahiptir. Ayrıca, borcun tamamı ödenene kadar geciken her gün için aylık yüzde beş gecikme tazminatı uygulanır.
