Yapay Zeka ve Veri Merkezleri: Fiber Optik Krizi ve 2027’ye Uzayan Teslimatlar

Yapay zeka odaklı veri merkezi yatırımları, fiber optik alanında büyük bir kriz yaratmaya devam ediyor. Çin’in önde gelen fiber optik üreticileri, mevcut siparişlerini 2027’nin başına kadar doldurmuş durumda. AI veri merkezleri için artan talep, tedarik zincirinin bu yoğunluğa uyum sağlamasını zorlaştırıyor. DigiTimes’ın haberine göre, firmalar üretim kapasitelerini maksimum seviyeye çıkarırken, teslim süreleri haftalardan aylara kadar uzamış durumda. Hengtong ve FiberHome gibi büyük üreticiler, üretim hatlarının tamamen dolduğunu ve sipariş yoğunluğunun hızlı teslimatları bile geciktirdiğini belirtiyor.

Veri merkezi sektörü, fiber optik ihtiyacının beklenenden çok daha fazla arttığını gözlemliyor. 2025 yılında veri merkezi fiber talebinin yıllık yaklaşık %76 artış göstermesi bekleniyor. CRU verilerine göre, bu segment 2027 yılında toplam fiber talebinin %30’unu oluşturacakken, 2024 yılında bu oran %5’in altındaydı.

Yapay zeka altyapıları, geleneksel bulut sistemlerine kıyasla çok daha fazla fiber bağlantı gereksinimi taşıyor. STL Optik Ağ Birimi CEO’su Rahul Puri, AI veri merkezlerinin klasik CPU sistemlerine göre yaklaşık 36 kat daha fazla fiber kullandığını aktarıyor. Ancak fiber üretiminde yaşanan darboğaz, hızlı bir çözüm sunmuyor. Fiberin üretim süreci karmaşık bir yapı içeriyor ve özellikle fiberin yapımında kullanılan cam çubukların (preform) imalatı, yüksek teknik bilgi ve zaman gerektiriyor. Yeni üretim kapasitelerinin oluşturulması ise 18 ila 24 ay arasında sürüyor. DigiTimes, bu sürecin kısa vadede büyük bir engel teşkil ettiğini vurguluyor.

Ayrıca, üreticiler standart telekom fiberi yerine daha yüksek kâr sağlayan yapay zeka veri merkezleri ve özel kullanım alanlarına yönelik fiberlere yönelmeye başladı. Bu durum, geleneksel telekom fiberinde ek bir kıtlık yaratırken, fiyatların da yükselmesine neden oldu. Küresel fiber fiyatları, 2021 itibarıyla en düşük seviyesinden yaklaşık %70 artarak kilometre başına 6.30 dolara ulaştı.

Büyük teknoloji firmaları, arzı güvence altına almak için uzun vadeli anlaşmalar imzalamaya başladı. Örneğin, Meta, Corning ile 6 milyar dolarlık bir tedarik anlaşması yaptı. Corning, 2026’nın ilk çeyrek sonuçlarında da iki büyük hyperscaler anlaşması duyurdu. Nvidia, bu süreçte Corning’e 300 milyon dolar yatırım yaparak Kuzey Carolina ve Teksas’ta yeni üretim tesisleri kurmayı planlıyor.

Kuzey Amerika’da fiber talebinin bu yıl %22 ila %25 arasında artması beklenirken, arz artışının %12 ila %19 arasında kalması öngörülüyor. Rebio Group verileri, bu farkın giderek açıldığını gösteriyor. Data Center Dynamics ise büyük alıcılar için teslim sürelerinin 20 haftaya, küçük alıcılar için ise 1 yıla kadar çıktığını bildiriyor.

Yeni üretim kapasiteleri ise 2027’den önce devreye girmeyecek. Corning, Meta ile yaptığı anlaşma kapsamında Kuzey Carolina’daki Hickory tesisini büyütmeyi planlıyor. Nvidia ile yapılan anlaşma çerçevesinde ise üç yeni tesis daha kurulacak. Ancak bu yatırımların üretime katkı sağlaması 2027’yi bulacak.